عملیات رمضان 1361

jafariروز بیست و دوم تیرماه سالروز آغاز عملیات رمضان است. بیست و دوم تیرماه 1361 عملیات رمضان در شرق بصره آغاز گردید. این عملیات در 5 مرحله به اجرا درآمد و تا بیست و هفتم مرداد ادامه داشت.
سوم خرداد1361 خرمشهر آزاد شد. شکست ارتش بعث عراق در خرمشهر صدام و حیامیان او را به فکر وادار کرد که باید جلوی هجوم زرمندگان ایران گرفته شود. در این راستا اقدامات سیاسی و نظامی در سطح منطقه آغاز گردید. سیاستمداران به بهانه حمله سراسري اسرائيل به جنوب لبنان به دنبال خاتمه جنگ بودند. نظامیان به دنبال کشف نقاط قوت رزمندگان و خنثی سازی آن برآمدند.
دشمن بعث در روزهای چهارم و پنجم خرداد 1361 شدیدترین ضد حمله‌ها را در شلمچه به اجرا درآورد تا بار دیگر خرمشهر را اشغال نماید. کمیته تحلیل نبرد ستاد ارتش عراق طرح ایجاد مثلثی‌ها را در شرق بصره به تصویب رساند، خاکریزهای موجود را از بین ببرد و خطوط دفاعی و ناقص خود را در سراسر جبهه‌ها ترمیم نماید. این اقدامات نیاز به زمان و امکانات کافی داشت. 22 خرداد 1361 صدام اعلام آتش بس یک طرفه داد و تبلیغات زیادی را در رسانه‌ها و سازمان‌های خارجی را انداخت. از این زمان هیچ گلوله‌ای از سوی عراق شلیک نشد اما در تمام جبهه‌ها فعالیت مهندسی، ایجاد میادین مین، سیم خاردار و استحکامات آغاز گردید. در نقاط آسیب پذیر اقدام به عقب‌نشینی کرد؛ سومار، موسیان، شرق فکه و چزابه نقاطی بود که دشمن بر مناطق سرکوب مستقر شد. پس از دو هفته بدون اعلام رسمی گلوله باران ارتش بعث علیه مواضع رزمندگان اسلام آغاز شد.
ابتکار عمل در صحنه نبرد با نیروی تهاجم کننده است هر چند از نظر نظامی پیروزی بدست نیاید. و نیروی حمله کننده یک امتیاز و برتری در صحنه نبرد دارد. عمليات رمضان در چهار محور و پنج مرحله از سوي قرارگاه کربلا طراحي و اجرا گرديد، تا با عبور از خط مرز بين المللي، يك زمين مثلث شكل به وسعت 1600 كيلومتر مربع آزاد شود . اين منطقه از شرق به شلمچه، جاده اهواز خرمشهر، از شمال به كوشك و طلاييه و پاسگاه هاي مرزي در جنوب هويزه و حاشيه جنوبي هورالهويزه و از جنوب به رودخانه اروند تا شلمچه در شرق بصره، منتهي مي شد.
کمیته مهندسي عراق در شرق بصره و تنومه با ایجاد يك كانال به طول 30 و عرض يك كيلومتر، به عنوان پرورش ماهي بود، با پمپاژ آب آن را پر کردند. احداث موانع و كمين و سنگرهاي تيربار به عنوان مانع اساسي و بازدارنده از حملات احتمالي نيروهاي ايراني به سوي بصره تدارك ديده بودند.
عمليات رمضان در شب 21 رمضان و سالروز شهادت امام علي (ع) در ساعت 21 و 30 دقيقه شامگاه 22 تير ماه 1361 با رمز يا صاحب الزمان ادركني در منطقه عملياتي شرق بصره آغاز شد. در اين حمله 8 لشگر پياده از سپاه و دو لشگر زرهي از ارتش به عنوان نيروي اصلي و همچنين يك تيپ پياده ازسپاه و يك لشگر زرهي از ارتش به عنوان نيروي ذخيره حضور داشتند كه تحت امر چهار قرارگاه عملياتي كار مي كردند.
در مرحله نخست برخی محورها به علت موانع و استحكامات مثلثي شكل و ميادين مين، نيروهاي ايراني نتوانستند با سرعت عمل به تمامي اهداف مورد نظر دست يابند، لذا با روشن شدن هوا از ادامه پيشروي خودداري شد . اما در محور جنوبي جنوب پاسگاه زيد رزمندگان توانستند با سرعت عمل چشمگيري همه مواضع دشمن را در هم كوبيده و تا عمق 30 كيلومتري مواضع عراقي ها رسيده و خود را به نهر كتيبان در شرق اروند و كانال ماهيگيري برسانند، به گونه اي كه به قرارگاه فرماندهي لشگر 9 زرهي عراق دست يافته و علاوه بر غنيمت گرفتن خودرو تويوتا فرماندهي، قرارگاه را منهدم كنند. علي رغم اين موفقيت، جناح راست نيروها بازمانده بود و با روشن شدن هوا عراقي ها با يك لشگر زرهي فشار اصلي را معطوف اين منطقه كرده و از پيشروي نيروهاي ايراني ممانعت به عمل آوردند.
در اين مرحله از عمليات 25 دستگاه تانك و نفربر و 12 توپ دشمن منهدم و 21 دستگاه تانك و نفربر نيز به غنيمت گرفته شد.
مرحله دوم نيز در محور مياني با همان يگان ها و تقويت دو تيپ ديگر صورت گرفت كه چندان موفقيت آميز نبود و تنها مقداري خسارت به دشمن وارد آمد و شماري از آنان كشته و زخمي و اسير شدند .
در مرحله سوم دشمن با تجمع نيروهاي زرهي قصد ترمیم خطوط دفاعی خود را داشت، در این مرحله تیپ 27 محمدرسول‌الله(ص) به فرماندهی حاج همت به منطقه آمد، جهت انهدام زرهی دشمن قرارشد سپاه زرهی را وارد عمل نکند تا با هجوم به تانک‌های دشمن انهدام یگانهای زرهی دشمن انجام شود. عملیات از جنوب پاسگاه زيدآغاز شد و نيروهاي ايراني به طور خيره كننده‌اي به در هم شكستن و تصرف مواضع دشمن پرداختند. رزمندگان اسلام توانستند در اين مرحله مهم ، در زميني به وسعت 180 كيلومتر مربع، نزديك به 70 دستگاه تانك و نفربر را منهدم و 14 دستگاه تانك و نفربر دشمن را كه 2 دستگاه از نوع پيشرفته تي 72 بود به غنيمت بگيرند.
مرحله چهارم عمليات از محور جنوبي منطقه عملياتي شلمچه آغاز شد. دشمن اقدام به ایجاد یک آبگرفتگی در شلمچه کرد. و از این مسیر عملیات به جایی نرسید.
مرحله پاياني كه تلاش نهايي و اصلي اين عمليات نظامي بود، از شمال پاسگاه زيد و در حد فاصل دژ مرزي عراق و خاكريزهاي مثلثي آغاز شد. در آغاز درگيري و نبرد، همه چيز طبق طرح فرماندهان ايراني پيش رفت و نيروهاي ارتش و سپاه توانستند گذشته از پاكسازي و الحاق، خاكريزي مناسب و دو جداره در جناح شمالي دشمن بسازند. ولي از آنجا كه دقت كافي در احداث خاکریز نشد دشمن توانست 5 كيلومتر در آن رخنه كند. در اين مرحله 13 دستگاه تانك و نفربر منهدم و 6 دستگاه نيز به غنيمت گرفته شد و همچنين 50 تن از نيروهاي دشمن كشته و زخمي شدند.
بنابراين اين عمليات با انهدام تعدادی تانك و نفربر و اسارت نيروهاي بعثي عراقي به پایان رسید ومنطقه‌ای به وسعت 400 كيلومتر مربع در پاسگاه زيد عراق به تصرف رزمندگان درآمد و لشگر 9 زرهي عراق به طور كامل منهدم شد.
فتح‌الله جعفری/ بیست و دو تیرماه 1393

نظر خود را اضافه کنید.

0 / 500 محدودیت حروف
متن شما باید کمتر از 500 حرف باشد
شرایط و قوانین.

نظرات (1)

  • آرمان

    سلام عموی من در این عملیات در روز 23 تیرماه به درجه رفیع شهادت نائل گردید.