سومار

بسمه تعالی

«هدف ما در جنگ کشتار و انهدام نیست.  ما باید در طرح‌های‌مان دشمن را دور زده و نیرو و تجهیزات آن‌ها را سالم بگیریم و دور صدام را از نیرو خالی کنیم تا درآینده انقلاب اسلامی عراق از آن‌ها بهره‌مندشوند.»

                                                                                                                                شهید حسن باقری

در روزهای گذشته، سخنان چالش برانگیز یکی از کاندیداهای شهر ارومیه برای مجلس شورای اسلامی، موجی از عکس العملهای مخالف را در پی داشت. سخنانی که به لحاظ موضوع، متعدد و تقریبا همگی، بحث برانگیز و تحریک کننده بود. اینجانب در این مختصر، قصد پرداختن به تمامی اظهارنظرهای ایشان را ندارم. آنچه تحت تاثیر جایگاه و شخصیت حرفه ای ام سعی دارم به آن بپردازم، نکاتی است که کاندیدای محترم راجع به سالهای دفاع مقدس و در خصوص رفتار خود به عنوان یک بسیجی، به زبان آورده است.

آنچه برای رزمندگان اسلام در جبهه‌های جنگ دوران 8 ساله اهمیت داشت اجرای فرمان امام خمینی و رضایت خداوند تبارک و تعالی بود. حسن باقری در مقام یک فرمانده عالی‌رتبه و یکی از اسوه های بی تردید تاریخ دفاع مقدس معتقد است که هدف، کشتن دشمن نیست، بلکه وادار کردن او به تسلیم و عقب نشینی است، از این رو  عمده طرحهای عملیاتی او مبتنی بر دور زدن و به اسارت در آوردن نیروهای عراقی بود و نه قتل عام آنها. او  بارها در جلسات طرح مانور و حین هدایت عملیات به فرماندهان سفارش می‌کرد که با فرماندهان اسیر عراقی با احترام و با سربازان عراقی با محبت برخورد کنید. تحت تاثیر این دیدگاه، بسیاری از اسرای دشمن، در جنگ علیه صدام بعثی با ما همراه شدند. تا آنجا که برای سربازان عراقی مسجل شده بود که اگر در جبهه صدام شکست بخوریم، عاقبت کارمان اعدام است و اگر به اسارت ایرانی‌ها در بیاییم، ایمن هستیم. حتی تعداد قابل توجهی از عناصر دشمن، به ایران پناهنده می‌شدند و حسن باقری تاکید داشت که در انعکاس خبر، وضعیت آنها اسیر اعلام شود و نه پناهنده؛ برای آنکه خانواده و بستگان آنها از ظلم صدام در امان باشند.

کاندیدای ارومیه در صحبت‌هایش در خصوص عملیات مسلم‌ابن عقیل ادعا کرده است که در آن عملیات، تعداد زیادی از اسیران عراقی را با دست خود، خلاص کرده است. مجددا تاکید می‌کنم که این رفتار نه سیره رزمی فرماندهان و طراحان ما بوده و نه در منش بسیجیان ما جای داشته است. اما لازم می‌دانم راجع به عملیات مذکور که در تاریخ نهم فروردین 1361 در منطقه سومار انجام شد، توضیحاتی را ارائه دهم.

بعد از آزادی خرمشهر، صدام در برخی مناطق آسیب پذیر، مجبور به عقب‌نشینی و اتخاذ یک موضع مطمئن شد. در همین راستا نیروهای عراقی، شهر سومار را تخریب و تخلیه و به ارتفاعات مرزی مسلط به این شهر عقب نشینی کردند و با ایجاد میدان مین وسیع در دامنه ارتفاعات و ایجاد سنگرها و مواضع دفاعی پایه‌های خود را استحکام بخشیدند. در جریان سلسله عملیات‌های آزادسازی مناطق اشغالی، برای آزادسازی سومار، قرارگاه مرکزی خاتم‌الانییاء طرحی را آماده کرد. این قرارگاه نیز ماموریت محوله را به قرارگاه فرعی نجف به فرماندهی آقای عزیز جعفری سپرد. برای اجرای عملیات شهید بزرگوار حاج محمدابراهیم همت به عنوان فرمانده قرارگاه ظفر در سومار مستقر شد و مقدمات کار شناسایی و برنامه‌ریزی را آغاز کرد. این عملیات مشترک سپاه و ارتش با یگانهای لشکر27 حضرت رسول(ص) به فرماندهی رضا چراغی با 10 گردان پیاده رزمی، یک گردان ضد زره، یک گردان توپخانه،‌ لشکر31 عاشورا به فرماندهی مهدی باکری با 8 گردان پیاده رزمی،‌ تیپ 21 امام رضا (ع) به فرماندهی ولی‌الله چراغچی با 5 گردان پیاده رزمی،‌ یک گردان زرهی از لشکر30 زرهی سپاه؛ ارتش با  تیپ4 از لشکر81 زرهی کرمانشاه با 3 گردان رزمی و یک گردان زرهی؛ تیپ 55 هوابرد شیراز با 4گردان پیاده رزمی و یک گردان توپ‌خانه علی‌رغم دید کامل دشمن به منطقه سومار آمدند. بر اساس طرح سلسله ارتفاعات مرزی بین شهر و منطقه سومار و شهر و منطقه مندلی آزاد شود. این مناطق و سلسله ارتفاعات سلمان کشته، گیسکه، سان واپا، کهنه ریگ، واروالین، ارتفاعات 402، 388 و 319، کومه شریف، دوله شریف و پاسگاه میان تنگ بود.

درآستانه عملیات ستاد و فرماندهی قرارگاه خاتم‌الانبیاء در منطقه حاضر شدند و در قرارگاه ظفر مستقر شدند. امام جمعه ارومیه حجت الاسلام غلامرضا حسنی به قرارگاه ظفر آمد و توسط سردار رحیم صفوی توجیه شد. عملیات مسلم‌ابن عقیل در ساعت 45 دقیقه بامداد 9مهر با رمز یا ابوالفضل توسط حاج همت آغاز گردید.

لشکر31 عاشورا با  تیپ4 لشکر81 زرهی باختران که به صورت ادغامی در جناح راست، بخش شمالی ارتفاعات در 2 محور وارد عمل شدند، موفق شدند ظرف مدت یک ساعت و نیم ارتفاع سلمان کشته و تپه‌ی 320 واقع در سان‌واپا را آزاد کنند.

لشکر 27 حضرت رسول(ص) در محور میانی، با وجود استحکامات، موانع و رده‌های دفاعی دشمن موفق به شکستن خط شد و با نبردی سنگین ارتفاع گیسکه را آزاد کرد، رضا چراغی فرمانده این لشکر درحالی که پایش در گچ بود با عصا روی ارتفاعات آمد،‌ و شهر مندلی را دید. از آنجا با حاج همت تماس گرفت و گفت نیروهای ما بر شهر مندلی مسلط هستند. حاج همت سفارش کرد که هیچ گلوله‌ای نباید در شهر مندلی فرود آید و مردم عراق آسیب ببینند. در جناح چپ و جنوب منطقه سومار، تیپ 21 امام رضا(ع) موفق به آزادی محورهای دروازه، سیدک و بخشی از ارتفاعات مهم سلمان کشته شدند. یک گردان زرهی از لشکر30 زرهی در میان تنگ وارد شد و خطوط اولیه دشمن را به تصرف درآورد. با روشن شدن هوا، دشمن در منطقه سلمان کشته وارد شد و موفق شد بار دیگر این ارتفاعات را اشغال کند. وضعیت ارتفاعات منطقه به نحوی بود که وقتی نیروهای ما به ارتفاعات رسیدند عراقی‌ها به دامنه غربی آن عقب نشستند. لذا در مرحله اول 130 کیلومتر مربع از منطقه آزاد و تلفات دشمن بسیار کم و تعداد اسرا به 34 نفر رسید.

مرحله دوم عملیات در روز 10 مهر1361، حاج همت لشکرعاشورا را مامور تکمیل هدف کرم ژیله کرد. این منطقه که توسط یک گروه از نیروهای گروهان کماندویی مهلب دفاع می‌شد پس از 5 ساعت درگیری آزاد شد و نیروهای مهلب به دامنه غربی ارتفاعات عقب‌نشینی کردند. گروهان کماندویی مهلب 90 نفر بود که 35 نفر آنها در کرم ‌زیله مستقر بودند. عملیات در روزهای سوم، یازدهم،‌ چهارم، دوازدهم و 14 چهاردهم مهر در  پنج  مرحله تداوم پیدا کرد و تنگه‌ی سان‌واپا، میان‌تنگ، قلعه‌جوق، قلعه‌مین و واروالین آزاد شد و پاسگاه در دوله شریف و پاسگاه ایرانی کومه سنگ در دست نیروهای عراقی باقی ماند.

در تمام این مراحل عملیات که گردانهای پیاده وارد عمل می‌شدند، درگیری سخت ولی متعارف بود. در این عملیات 6 دستگاه تانک و نفربر به غنیمت درآمد و تعداد اسرا به 74 نفر رسید،‌ عمده نیروهای دشمن به علت تک جبهه‌ای فرار کردند. تعداد خودروهای مهندم شده دشمن در این منطقه انگشت شمار بود.  اما نکته آخر اینکه ادعای خلاص کردن آن تعداد نیروهای دشمن در منطقه سومار یک شعار تبلیغاتی و انتخاباتی است نه واقعیت جنگ . واقعیت حاج همت است که وقتی یک گنجشک با ماشین برخورد کرد و به زمین افتاد پیاده شد و از وسط جاده اسفالت داغ خوزستان برداشت و به داخل ماشین آورد و متاسف بود که چرا این گنجشگ کشته شده، این همان حاج همت فرمانده عملیات مسلم‌ابن عقیل است که افتخار آفرین این عملیات و پیروزی با حداقل تلفات از طرفین است.  والسلام فتح‌الله جعفری دوشنبه 17 اسفند 1394 سالگرد شهادت سردار خیبر حاج محمد ابراهیم همت.

001

نظر خود را اضافه کنید.

0 / 500 محدودیت حروف
متن شما باید کمتر از 500 حرف باشد
شرایط و قوانین.

نظرات

  • هیچ نظری یافت نشد